Dạy nhân giống hoa phong lan bằng phương pháp nuôi cấy mô

Có nhiều phương pháp nhân giống hoa Phong Lan với những ưu và nhược điểm khác nhau. Trong bài viết này bạn sẽ hiểu rõ hơn về kỹ thuật nhân giống hoa phong lan bằng phương pháp nuôi cấy mô invitro, là phương pháp nhân giống trong bình thủy tinh vô trùng. Công nghệ nuôi cấy mô này có ưu điểm gì đặc biệt? Vì phương pháp này có thể tạo ra số lương cây giống rất lớn, tiết kiệm thời gian hơn so với phương pháp truyền thống, lại sạch bệnh và thuần chủng giống với cây mẹ.

Ở Việt Nam, loài Phong Lan có màu sắc và kích cỡ rất đa dạng với hơn 900 loài. Đặc biệt là giống lan rừng lại có giá trị kinh tế rất cao, bởi sự đa dạng, quý hiếm và cho ra những cánh hoa rất đẹp. Khi học nuôi cấy mô hoa lan bằng phương pháp cấy mô không những có thể nhân giống những loài lan quý hiếm mà còn vô số loài hoa phong lan quý hiếm khác.

 

Hình ảnh các kỹ sư thao tác trong tủ cấy

Hình ảnh các kỹ sư thao tác trong tủ cấy. Image By HaiThuong.

 

Lớp dạy nuôi cấy mô hoa lan sẽ có các nội dung giảng dạy như sau:

  1. Trong khóa học nuôi cấy mô hoa lan bạn sẽ được giới thiệu tất cả các thiết bị, dụng cụ nuôi cấy mô phong lan cần cho sản xuất, nhân giống. Các thiết bị bắt buộc phải có như tủ cấy vô trùng, nồi hấp tiệt trùng, giấy đo pH, bình đong, ống đong, cân kỹ thuật 2 đến 3 số lẻ để cân hóa chất.
  2. Giới thiệu kỹ thuật nhằm đảm bảo cho sự thành công trong quá trình nuôi cấy. Điều kiện vô trùng tuyệt đối. Lựa chọn đúng môi trường dinh dưỡng nuôi cấy mô phong lan, chọn cây giống cấy mô thuần chủng, không nhiễm bệnh. Chọn mẫu cấy và xử lý mẫu cấy thích hợp trước và sau khi cấy.
  3. Học viên sẽ được hướng dẫn các thao tác kỹ thuật vô trùng bao gồm cách sử dụng các dụng cụ thí nghiệm, dụng cụ cấy, thao tác cầm, đóng mở nắp đậy; khử trùng mẫu trước khi đem chúng vào điều kiện vô trùng; thực hiện các thao tác khi đang ở tủ cấy vô trùng.
  4. Chọn môi trường tối ưu cho quá trình nhân giống invitro. Môi trường sẽ chọn muôi cấy là môi trường giàu dinh dưỡng (Murashige and Skoog medium).
  5. Học viên sẽ được hướng dẫn công thức pha chế môi trường nuôi cấy tối ưu, cách pha dung dịch stock và những dịch nào sẽ được pha sẵn để tiện cho công việc nuôi cấy sau này. Học viên sẽ nắm bắt được thành phần trong môi trường pha chế là gì?

Nhân giống Phong Lan invitro được tóm gọn trong 4 bước đơn giản sau.

Bước 1: Chọn mẫu tốt và tiến hành vô trùng mẫu

Bước này đóng vai trò rất quan trọng, vì chúng quyết định đến chất lượng của giống sau khi nhân lên. Nên chọn lựa những cây Phong Lan có tính trạng tốt nhất.

Nếu ta nhân giống Phong Lan bằng đỉnh sinh trưởng, thì ta chọn phần chồi non khoảng 3-5 cm. Bóc vảy hành của chúng, cho đến khi thấy phần đỉnh, cắt chúng ra và tiến hành khử trùng.

Vô trùng mẫu: bằng rửa sơ qua xà phòng loãng để tẩy vi sinh bám trên mẫu, tiếp đến ngâm trong khángsinh tetracyclin khoảng 45 phút, rồi ngâm trong cồn 70° trong 30 giây, rửa sạch bằng nước cất vô trùng ngâm trong dung dịch Javel (1 Javel - 2 nước) 3-5 phút hoặc có thể ngâm trong đồng sunfat trong 1 phút. Mô sau đó được rửa lại với nước cất vô trùng 4 – 5 lần. Quá trình vô trùng phải được tiến hành trong tủ cấy.

Bước 2: Nhân giống invitro

Bước này sẽ làm bạn cảm thấy thích thú, khi chính tay bạn đưa mẫu vào trong bình thí nghiệm trong tủ cấy vô trùng và bạn sẽ chứng kiến chúng phát triển từng ngày.

Ở bước này ta sử dụng môi trường nhân giống Murashige and Skoog medium gọi tắt là MS pha với BAP để nhân giống Phong Lan.

Môi trường nuôi cấy: Có thể nói môi trường nuôi cấy là yếu tố quyết định đến chất lượng của Phong Lan. Ở mỗi vùng, mỗi quốc gia sẽ có công thức cho môi trường nuôi cấy riêng. Ở Đài Loan, Thái Lan người ta tạo ra một loại môi trường có thể giúp cho mẫu ít bị thoái hóa và làm cho cây sinh trưởng rất tốt. Nhưng đa số, người ta thường sử dụng môi trường MS có điều chỉnh một số thành phần để trở nên thích hợp với giống lan đó. Ở một số nơi người ta còn thêm nước dừa, thêm khoai tây, thêm peptone, hoặc cao thịt để bổ sung hàm lượng acid amine.

Nhiệt độ nuôi cấy trong phòng từ 17 đến 27 độ C. Ở những nơi khí hậu mát mẻ như Đà Lạt, Đức Trọng - Lâm Đồng thì không cần phải lắp máy điều hòa nhiệt độ. Nhưng khi nuôi trồng ở những nơi có khí hậu nóng, không thích hợp thì phải lắp máy điều hòa nhiệt độ để bảo đảm điều kiện tối ưu hóa cho cây lan.

Về ánh sáng cũng là một yếu tố quan trọng không kém. Có thể bật đèn để chiếu sáng 12 giờ/ngày hoặc thiết kế phòng sao cho có nhiều ánh sáng chiếu vào phòng.

Sau khoảng 2-3 tuần thì ta thấy xuất hiện các thể li ti gọi là Protocorm. Chúng là những mầm non sẽ hình thành nên cây mới. Khi Protocorm xuất hiện nhiều thì ta cắt và chia nhỏ ra các bình chứa môi trường nhân giống khác. Từ một mẫu cây ban đầu chúng sẽ hình thành nên rất nhiều thể Protocom. Do đó, mới nói phương pháp nuôi cấy mô có thể nhân lan nhanh với số lượng rất lớn trong thời gian ngắn.

Bước 3: Giai đoạn nhân nhanh

 

Protocorm được nhân nhanh trong môi trường kích thích sinh trường

Protocorm được nhân nhanh trong môi trường kích thích sinh trường.

 

Ở giai đoạn nhân nhanh ta lấy mẫu từ giai đoạn 2 đem qua môi trường mới. Những thể li ti hoặc những cây con nhỏ xíu được cấy chuyền vào các bình môi trường khác. Những bình này có thể thêm hormone nhằm kích thích chúng phát triển phần thân. Hormone ở giai đoạn này là Cytokinins( 6-BAP, TDZ, Kinetin, …) thông thường người ta sử dụng 6-BAP để kích thích ra chồi vì giá thành rẻ hơn so với các chất trong nhóm cytokinins.

Cũng lưu ý thêm là có thể sử dụng thêm Auxin ở giai đoạn này để chúng kích thích ra ít rễ nhằm tạo ra cây con đầy đủ các bộ phận trước khi đem ra vườn ươm.

Bước 4: Đưa ra vườn ươm

 

Cây hoa phong lan con được đưa ra vườn ươm

Cây hoa phong lan con được đưa ra vườn ươm.

 

Khi cây con phát triển cao khoảng 5-7cm là có thể đem ra vườn ươm để huấn luyện cây được rồi. Trước khi đem cây con ra ngoài, nên đặt chai mô ra môi trường ngoài tầm 3 ngày để cây con dần quen với môi trường mới. Cây con được đem ra từ bình môi trường, được rửa với nước máy và ngâm trong vài tiếng đồng hồ trước khi đưa vào chậu xơ dừa hoặc dớn đã ngâm ướt. Có thể ngâm thêm với thuốc diệt nấm để tránh tình trạng thối góc khi trồng vào chậu.

Các cây con này một ngày phải được tưới 1 đến 2 lần bằng cách phun sương nhẹ lên trên. Không nên tưới cây con quá ẩm ướt, vì sẽ dễ bị vi sinh và nấm mốc tấn công làm thối góc và thân.

Nói tóm lại, kỹ thuật nhân giống hoa lan bằng phương pháp invitro rất tiện lợi và không đòi hỏi cao về kỹ thuật. Người nông dân nếu có đam mê vẫn có thể tự mình thao tác được và chăm chỉ chỉ trong 1 tuần là có thể thực hành trực tiếp trong phòng cấy. Chỉ cần trang bị đủ phòng nuôi cấy, các thiết bị, dụng cụ, môi trường dinh dưỡng cần thiết và thao tác cơ bản khi cấy là có thể bắt đầu quá trình nhân giống.

Dạy nuôi cấy mô hoa lan ở đâu chất lượng?

Khóa học nuôi cấy mô hoa lan chúng tôi sẽ dạy học viên kỹ thuật cách vô trùng, kỹ thuật nhân giống, cấy chuyền mẫu để học viên có thể nắm rõ nhất toàn bộ quá trình nuôi cấy. Nếu bạn có đam mê và phát triển với nghề nuôi cấy mô lan cần tư vấn hãy liên hệ với chúng tôi qua thông tin sau.

Thông tin liên hệ: 

Zalo: 0904 543 808 - 039 9236 853

Hotline: 0976 634 733 - 0927 527 417

Email: htcordyceps@gmail.com.

Khu nuôi cấy:  Ấp 1, Xã Vĩnh Lộc A, Huyện Bình Chánh, Tp.HCM

LIÊN HỆ TƯ VẤN MIỄN PHÍ VÀ BÁO GIÁ

TIN TỨC NỔI BẬT